RSS

การเคลื่อนที่ของสิ่งมีชีวิตเซลล์เดียว

27 ส.ค.

การเคลื่อนที่ของสิ่งมีชีวิตเซลล์เดียว

1.การเคลื่อนไหวโดยอาศัยการไหลของไซโทพลาสซึม

…………… อะมีบาไม่มีโครงสร้างในการเคลื่อนที่โดยเฉพาะ
แต่จะเคลื่อนที่โดยการหลของไซโทพลาสซึมเป็นเท้าเทียม (pseudopodium)
ไซโทพลาสซึมในอะมีบา แบ่งเป็น 2 ส่วน คือ 1. เอ็กโทพลาสซึม
เป็นไซโทพลาสซึมชั้นนอกที่มีลักษณะเป็นสารกึ่งแข็งกึ่งเหลว เรียกว่า เจล
2.เอนโดพลาสซึม เป็นไซโทพลาสซึมชั้นในมีลักษณะค่อนข้างเหลว เรียกว่า โซล
เนื่องจากการรวมตัวและแยกตัวของโปรตีนแอกทีน ซึ่งเป็นส่วนประกอบของไมโครฟิลาเมนต์
(สายใยเล็กๆมีมากมายอยู่ในไซโทพลาสซึม)
ทำให้สมบัติของไซโทพลาสซึมเปลี่ยนจากเจลเป็นโซลและจากโซลเป็นเจล
จึงเกิดการไหลของไซโทพลาสซึมไปในทิศทางที่เซลล์เคลื่อนที่ไป
และดันเยื่อหุ้มเซลล์ส่วนนั้นให้โป่งออกเป็นเท้าเทียม ทำให้อะมีบาเคลื่อนที่ได้
เรียกการเคลื่อนที่นี้ว่า การเคลื่อนที่แบบอะมีบา (amoeboid movement)

…………. ……………….

2.การเคลื่อนไหวโดยใช้แฟลลเจลลัมหรือซีเลีย

…………… แฟลลเจลลัม
มีลักษณะเป็นเส้นยาวและมีจำนวนเพียง 1 หรือ 2 เส้นเท่านั้น
แต่บางชนิดอาจจะมีจำนวนมากได้
ส่วนซีเลียมีลักษณะเป็นขนเล็กๆสั้นๆและมักมีจำนวนมาก
แฟลเจลลัมจะยาวกว่าซีเลียถึง 20 เท่า ในสัตว์ชั้นสูงก็มีซีเลีย
แต่มักจะเป็นเซลล์ที่เยื่อบุของระบบหายใจ ท่อนำไข่ ฯลฯ
โดยช่วย

..……………….……. …..

.

…………… พารามีเซียมเคลื่อนที่โดยการโบกพัดของซีเลียไปทางด้านหลัง
ทำให้ตัวของพารามีเซียมเคลื่อนที่ไปข้างหน้า
จากการโบกพักของซีเลียทำให้ตัวของพารามีเซียมหมุนไปด้วย
เนื่องจากไม่มีอวัยวะคอยปรับสมดุล
และเนื่องจากซีเลียที่ร่องปากซึ่งมีจำนวนมากกว่าโบกพัดแรงกว่าบริเวณอื่นจึงทำให้หมุน
แบคทีเรีย ยูกลีนา พารามีเซียม ไม่มีกล้ามเนื้อแต่อาศัยโครงสร้างที่เรียกว่า ซีเลีย
(cilia) หรือ แฟลเจลลัม (flagellum) ช่วยในการเคลื่อนที่โบกพัดให้สารบางอย่างเคลื่อนที่ไปได้

………………………………………………………………………………….

จากการศึกษาภาคตัดตามขวางของแฟลเจลลัมและซีเลียภายใต้กล้องจุลทรรศน์อิเล็กตรอน
จะพบว่าส่วนประกอบที่สำคัญ คือ

……………
1.ไมโครทิวบูล
เป็นหลอดเส้นเล็กๆซึ่งประกอบด้วยโปรตีน
เรียกว่า ทิวบูลิน ไมโครทิวบูล เรียงตัวเป็นวง 9 กลุ่มๆละ 2 หลอด ตรงแกนกลางมี 2
หลอด ไมโครทิวบูลถูกล้องรอบด้วยเยื่อหุ้มเซลล์
ระหว่างไมโครทิวบูลที่เรียงเป็นวงจะมีโปรตีนที่เรียกว่า ไดนีน
เป็นเสมือนแขนที่เกาะกับไมโครทิวบูล เรียกว่า ไดนีนอาร์ม
ทำให้แฟลเจลลัมหรือซีเลียโค้งงอและสามารถพัดโบกได้ (มีโครงสร้างเป็นแบบ 9+2)

……………
2.เบซอลบอดี หรือไคนีโทโซม
เป็นส่วนที่อยู่ลึกลงไปในเยื่อหุ้มเซลล์ ซึ่งเป็นฐาน
แฟลเจลลัมหรือซีเลีย (มีโครงสร้างเป็นแบบ 9+0)
จากการทดลองพบว่าถ้าตัดเอาเบซอลบอดีออกจะมีผลทำให้แฟลเจลลัมหรือซีเลียนั้นไม่สามารถเคลื่อนไหวได้


 

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s

 
%d bloggers like this: